Maledicta
5


Review by Ed Schilders in De Volkskrant

Maledicta is terug. Tussen 1977 en 1990 verschenen de eerste tien afleveringen van het 'Internationale jaarboek voor verbale agressie', maar toen werd het stil. De uitgever en hoofdredacteur, Reinhold Aman, werd door een team van FBI-agenten van zijn bed gelicht, wachtte zeven maanden in voor- en huisarrest op zijn proces, en werd tot vijftien maanden cel veroordeeld. Niet dat deze criminele en justitiële verwikkelingen iets te maken hadden met de uitgave van het beruchte jaarboek; ze betroffen slechts de bizarre nasleep van Aman's echtscheidingszaak.

Ik heb er indertijd over bericht in deze rubriek, en wie er Aman's verslag van wil lezen, zal dat in Maledicta 11 aantreffen in een fors editorial dat met gevoel voor drama en pathos de titel 'J'accuse' kreeg. (Postbus 14123, Santa Rosa, California 95402-6123; $14.)

Het oersaaie gele omslag dat de eerste tien afleveringen van Maledicta kenmerkt, is nu voorzien van hoogglans en een zwart-wit afbeelding van Edvard Munch's De schreeuw, het aantal pagina's is gehalveerd tot 160 omdat de uitgave halfjaarlijks gaat verschijnen, maar voor het overige blijkt Maledicta hetzelfde te zijn gebleven. Een abonnee die bij Aman een klacht indiende omdat Maledicta 11 maar niet kwam terwijl hij toch betaald had, mag deze aflevering besluiten met een citaat uit zijn verbaal agressieve brief: 'Beste sluitspier, moge een pot je zielige pieletje pikken en gebruiken als oordopje.' Ik zei het al, Maledicta is terug.

Elke aflevering van Maledicta bevatte tot nu toe een aantal langere studies van het slechte woord in talen die je niet iedere dag hoort spreken. In nummer 11 zijn dat het Tok Pisin, en folkloristische uitdrukkingen van Afrikaanse volken. Het Tok Pisin wordt gesproken op Papoea Nieuw-Guinea, en wordt ook wel Melanesisch Pidgin genoemd. Bijzondere vormen van Tok Pisin zijn Tok Piksa (Picture Talk; voornamelijk gereserveerd voor seksualiteit en drank), en Tok Bokis (Box Talk, over dood en verboden religies). Voorbeelden uit het Tok Pisin zijn: gumi bilong kok (condoom: gummi belong cock) en haus pek pek (schijthuis).

Het aardige van obsceniteiten die in gebruik zijn in de orale folklore van Afrikaanse volken, is dat die obsceniteit in het geheel niet bestaat voor de gebruiker: 'Hij gebruikt naar wens en zonder enig verlies van decorum seksuele symboliek om zijn argumenten kracht bij te zetten.' Op die manier zeggen de Ilaje bijvoorbeeld: 'Zijn testikel rust in mijn hand', als ze bedoelen dat iemand aan hen is overgeleverd. Het Idoma-spreekwoord 'Als een vrouw geen haar op haar pubes heeft, heeft ze mooie borsten', zouden we mogen vertalen met het Nederlandse 'Na regen komt zonneschijn'.

Kortere bijdragen aan Maledicta 11 behandelen restaurant-slang uit New Mexico, advertenties voor 06-lijnen in Engeland, het achtervoegsel '-ist' en vooroordelen, en artikelen uit biechtboeken met betrekking tot het tweede van de tien geboden.

Een literaire excursie vinden we in een artikel over de zin waarmee William Faulkner zijn roman The Wild Palms besloot: '"Women, shit," the tall convict said.' Politieke correctheid heeft Amerikaanse uitgevers ertoe bewogen Faulkner te corrigeren en de zin weer te geven als '"Women, ---t," the tall convict said.' De auteur, Charles Chappell, onderzocht of studenten nog begrijpen wat Faulkner bedoelt; dat was meestal niet het geval.

Liefhebbers van muziekgeschiedenis zullen geïnteresseerd zijn in een artikel dat de vraag stelt of Mozart lijder was aan het syndroom van Gilles de la Tourette. De componist lijkt immers te lijden aan neiging tot 'coprolalia', het onbedwingbare gebruik van vieze woorden in het openbaar.

Heel aardig is ook een korte bijdrage over de smaak van Parma-ham, maar aangezien dit de Volkskrant is en niet Maledicta, en aangezien ik niet aan het Tourettesyndroom lijd, zal de lezer het zelf kunnen vinden in Maledicta 11.

Copyright © 1995 by Ed Schilders


Back to "News - Reviews - Interviews"